میزان سهم ارث مرد از زن چقدر است؟

همانطور که می‌دانیم ترکه یا ارث شامل تمام دارایی‌های فردی متوفی است که بعد از فوت او، برای ورثه‌اش باقی می‌ماند. بعد از فوت هر فرد و پس از ادای دیون و بدهی‌های او، آنچه باقی می‌ماند پس از طی مراحل لازم بین وراث تقسیم خواهد شد. لازم به ذکر است که هر یک از ورثه می‌توانند با ارائه دادخواست تقسیم ماترک به شورای حل اختلاف، از دادگاه بخواهند که برای صدور حکم تقسیم ارث و مشخص کردن سهم الارث آن‌ها اقدام کند. در این بین یکی از موارد تقسیم ارث، سهم‌الارث مرد از همسر متوفی است. در واقع سهم ارث مرد از زن در قوانین مدنی کشورمان مشخص است و پس از فوت زن، شوهرش از او ارث خواهد برد اما مقدار این ارث بستگی به این موضوع دارد که خانوم متوفی فرزندی از این شوهر یا ازدواج قبلی خود دارد یا نه. در این مطلب از موسسه حقوقی همراه آرمانی به بررسی این موضوع پرداختیم.

آیا مرد از زنش ارث می برد؟

در مورد قانون سهم ارث مرد از زن، طبق ماده ۸۶۱ قانون مدنی، موجبات ارث بردن افراد از هم سبب و نسب هستند. در واقع رابطه زوجیت نوعی رابطه سببی است که بواسطه عقد نکاح بین زوجین ایجاد می‌شود. رابطه نسبی اما رابطه‌ای است که به واسطه ارتباط خونی بین افراد وجود دارد مانند رابطه بین مادر و فرزند، پدر و فرزند و… است. لذا سهم ارث مرد از زن، بستگی به این موضوع دارد که هر یک از ورثه در کدام طبقه یا درجه از ارث قرار گرفته‌اند.

چنانچه هر وارث در طبقات بالاتر ارث حضور داشته باشد، مانع از ارث بردن افراد طبقات پایین‌تر خواهد شد. در این میان شوهر به دلیل داشتن رابطه سببی با همسر خود، بعد از فوت از او ارث خواهد برد و میزان ارث مرد از زن در قانون مدنی و ماده ۹۱۳ آن مشخص شده است.

شرایط ارث بردن مرد از زن چیست؟

در رابطه با سهم ارث مرد از زن یکی از نکات مهم داشتن فرزند مشترک است که در صورت وجود این شرط، شوهر یک چهارم از ماترک همسرش را ارث می‌برد. اما چنانچه زن و مرد فرزندی نداشته باشند، سهم ارث مرد از زن، نصف ماترک خواهد بود. نکته دیگر اینکه اگر به جز شوهر ورثه دیگری وجود نداشته باشند، کل ارثیه به مرد خواهد رسید. 

از مهمترین شرایط ارث بردن مرد از زن این است که بین آن‌ها عقد ازدواج دائم وجود داشته باشد. لذا در صورتی که ازدواج زوجین به صورت عقد موقت یا صیغه بوده باشد، پس از فوت زن، مرد از او ارث نمی‌برد.

مطلب پیشنهادی: همه چیز در مورد ارث زن از شوهر

سهم مرد از ارث زن

در ادامه درباره سهم ارث مرد از زن در حالات و شرایط مختلف شرح خواهیم داد. 

سهم مرد از ارث زن در صورت داشتن فرزند

قبلا اشاره کردیم که میزان ارث مرد از زن بستگی به این موضوع دارد که آن‌ها فرزندی دارند یا نه. در ماده ۹۴۰ قانون مدنی بیان شده است که در صورتی که ازدواج بین دو فرد از نوع عقد دائمی باشد و نکاح هنگام فوت برقرار باشد زن و مرد از هم ارث خواهند برد. بنابراین سهم ارث مرد از زن در صورتی که فرزندی داشته باشند و ازدواج دائمی بوده باشد و در زمان وفات نیز رابطه زوجیت برقرار باشد، یک چهارم از اموال زن خواهد بود.  

سهم مرد از ارث زن در صورت نداشتن فرزند

میزان سهم ارث مرد از زن در صورتی که فرزندی نداشته باشند و رابطه زوجیت از نوع عقد دائم در زمان فوت بین آن‌ها برقرار باشد، نصف از کل اموال زن می‌باشد. 

حالت استثنایی ارث شوهر از زن

اشاره کردیم که یکی از شروط ارث بردن مرد از زن، وجود رابطه زوجیت در زمان فوت زن است، پس اگر  قبل از فوت زن، زوجین از هم جدا شده و طلاق گرفته باشند، مرد از زن ارثی نخواهد برد. اما طبق ماده ۹۴۳ قانون مدنی، یک حالت استثنایی در این میان وجود دارد که در صورت طلاق زوجین قبل از فوت، اگر درخواست طلاق از سوی مرد بوده باشد و در طول مدت عده زن فوت کند مقداری از ارث به مرد تعلق خواهد گرفت.

استثنا دیگر در مورد سهم ارث مرد از زن در ماده ۹۴۴ قانون مدنی آمده است و طبق آن، اگر شوهر در شرایطی همسر خود را طلاق دهد که او مریض باشد و در کمتر از یکسال بر اساس این بیماری فوت کند، مقداری از ماترک زن به مرد خواهد رسید، حتی اگر درخواست طلاق از سوی زن مطرح شده باشد. البته شرط این موضوع این است که مرد ازدواج مجدد نکرده باشد. برای اینکه در این گونه مسائل به مشکل نخورید می توانید از بهترین وکیل انحصار وراثت در تهران کمک بگیرید.

ارث بردن مرد از زن در عقد موقت

یکی از سوالاتی که در این زمینه مطرح می‌شود این است که آیا در عقد موقت نیز مرد از زن ارث می‌برد یا نه؟ طبق ماده ۹۴۰ قانون مدنی، تنها در صورتی زوجین پس از فوت هر طرف از یکدیگر ارث خواهند برد که عقد بین آن‌ها دائمی بوده باشد و مواردی مانند کفر، لعان و قتل مانع ارث بردن نباشند.

سهم ارث مرد از زن دوم

برای درک موضوع سهم ارث مرد از زن دوم مثالی ارائه می‌کنیم. تصور کنید که زن فوت کرده، هنگام فوت ۱۰۰ میلیون دارایی داشته باشد و ورثه او فقط شوهر و یک فرزند پسر باشند. در این حین به دلیل اینکه متوفی فرزند دارد، سهم ارث مرد از زن، بعد از فوت زن یک چهارم از اموال زن خواهد بود و بقیه به پسر متوفی خواهد رسید. به عبارتی از ۱۰۰ میلیون تومان ماترک، ارث شوهر ۲۵ میلیون تومان و سهم پسر ۷۵ میلیون تومان خواهد بود. اما در صورتی که تنها وارث زن، شوهر او باشد، سهم ارث مرد از زن دوم بر اساس ماده ۹۱۳ قانون مدنی نصف اموال زن خواهد بود.

مطلب پیشنهادی: ارث مرد بدون فرزند به چه کسی می رسد؟

جمع بندی

در رابطه با میزان سهم ارث مرد از زن در مقاله فوق توضیحاتی را ارائه کردیم. آنچه مشخص است، تنها در صورتی مرد از همسر متوفی خود ارث می‌برد که عقد بین آن‌ها از نوع دائم بوده باشد و هنگام فوت زن، رابطه زوجیت بین آن‌ها برقرار بوده باشد. حال مقدار سهم ارث مرد از زن به داشتن یا نداشتن فرزند بستگی دارد که به آن اشاره کردیم. چنانچه در این رابطه نیاز به اطلاعات بیشتری دارید می‌توانید با کارشناسان حقوقی ما در همراه آرمانی تماس بگیرید تا شما را راهنمایی کنند.  

سوالات متداول سهم ارث مرد از زن

محدثه رفیعی

محدثه رفیعی هستم. پنج سال سابقه تولید محتوا در زمینه مسائل حقوق دارم.  در حال حاضر محتواهای یونیک، باکیفیت و مخاطب پسند برای موسسه همراه آرمانی را می نویسم. امیدوارم بتونم در زمینه مسائل حقوقی کمک کنم. خوشحال میشم نظراتتان را در مورد محتواها با من به اشتراک بگذارید.