مرگ اتفاقی است که ناگزیر برای همه پیش خواهد آمد و لذا آثار و تبعات حقوقی آن برای همه وجود خواهد داشت مانند انتقال داراییهای فرد متوفی به ورثه وی و تعیین تکلیف ماترک. پس از فوت هر شخص، بازماندگان او باید لیستی از کلیه اموال و داراییهای او تهیه کرده و به اداراه دارایی محل سکونت فرد متوفی تحویل دهند و رسید خود را دریافت کنند.
برای دریافت گواهی انحصار وراثت نیز باید درخواستی به همراه یکسری مدارک به دادگاه ارائه شود. پس از دریافت گواهی فوق، ورثه میتوانند برای تقسیم دارایی و تعیین سهم هر ورثه اقدام کنند. در ادامه این مقاله از موسسه حقوقی همراه آرمانی درباره این مقوله و انواع و مراحل دریافت گواهی انحصار وراثت آن شرح خواهیم داد.
نمونه دادخواست انحصار وراثت
متقاضی انحصار ورثه که یکی از وراث است باید دادخواستی که به صورت آماده وجود دارد را تکمیل و در قسمت خواهان مشخصات خودش را وارد کند. در ادامه نمونه دادخواست انحصار وراثت را مشاهده میکنید.
احتراماً به استحضار میرساند
شادروان …………… (مورث اینجانب) فرزند ……… به شماره شناسنامه ………… متولد سال ……… صادره از ………… که نسبت ………… با بنده دارند، در تاریخ …………… به علت …… در منزل/ بیمارستان مرحوم گردیدهاند.
متوفی پیرو دین …… و مذهب ……… بودهاند و وراث در زمان فوت ایشان عبارتند از:
۱- ………………… فرزند …………………… به شماره شناسنامه ……………… متولد ……………………
۲- ………………… فرزند …………………… به شماره شناسنامه ………………… متولد ……………………
۳- ………………… فرزند …………………… به شماره شناسنامه ………………… متولد ……………………
و………….
“دانلود نمونه دادخواست انحصار وراثت word“
انحصار وراثت چیست؟
پس از فوت هر شخص، چنانچه اموال و دارایی از او به جا مانده باشد به بازماندگانش به ارث خواهد رسید. در واقع پس از تائید فوت فرد، وراث او مشخص شده و میتوانند برای گرفتن گواهی انحصار وراثت درخواستی تنظیم و تقویم شورای حل اختلاف محل سکونت متوفی کنند. زیرا چنانچه ورثه برای دریافت سهمالارث خود نیاز باشد به ارگانهای دولتی مراجعه کنند، در اولین مرحله از آنها گواهی فوق درخواست میشود. چرا که این گواهی در واقع حکم مدرکی قانونی را دارد که امکان تقسیم ارث را به ورثه خواهد داد.
لذا مراحل این پروسه باید کامل و دقیق انجام شود تا پرونده با موفقیت به پایان برسد و هر کدام از وراث بتوانند سهم خود از ماترک را دریافت کنند. لازم به ذکر است این امر تنها درباره تقسیم داراییها و اموال متوفی نخواهد بود و بدهکاریها و بستانکاریهای احتمالی او را نیز شامل خواهد شد.
انحصار وراثت محدود
این نوع گواهی زمان که داراییهای متوفی زیر ۳۰ میلیون ریال باشد، صادر خواهد شد و باید در دفتر اسناد رسمی فرم استشهاد محضری را با حضور سه شاهد پر کرد. حضور شاهدان برای این منظور است که شهادت دهند ورثه متوفی همین افرادی هستند که مشخصاتشان در فرم ذکر شده است. در ادامه این فرم بوسیله سر دفتر گواهی خواهد شد و ورثه باید به دفتر الکترونیک قضایی مراجعه کرده و در خواست گواهی فوق را تکمیل و ارسال کنند.
انحصار وراثت نامحدود
چنانچه ارزش اموال و داراییهای متوفی از ۳۰ میلیون ریال بیشتر باشد، انحصار وراثت نامحدود صادر خواهد شد که دریافت آن از نوع محدود زمان بیشتری خواهد برد. زیرا ابتدا باید شورای حل اختلاف یک آگهی در روزنامههای کثیر الانتشار چاپ کند مبنی بر اینکه شخص ذینفع دیگری وجود ندارد. بعد سپری شدن مدت ۱ ماه از زمان انتشار آگهی، گواهی انحصار وراثت نامحدود برای وراث صادر میشود. یکی از ویژگی های مهم بهترین وکیل تنظیم قرارداد این است که دارای تحصیلات تکمیلی در این زمینه باشد.
“دانلود نمونه گواهی انحصار وراثت نامحدود“
مراحل انحصار وراثت چیست؟
برای اینکه وراث بتوانند سریعتر گواهی انحصار وراثت خود را دریافت کنند، لازم است مراحل این پروسه را کامل بدانند یا از کمک یک وکیل استفاده کنند تا با موفقیت پرونده خود را به نتیجه برسانند. مراحل دریافت گواهی فوق به صورت زیر است:
- تهیه مدارک جهت صدور استشهادیه
تهیه استشهادیه محضری اولین مرحله این فرایند است. مدارک مورد نیاز برای دریافت فرم استشهادیه شامل اصل و کپی شناسنامه و کارت ملی و گواهی فوت متوفی، است که باید تحویل شورای حل اختلاف داده شود. بهتر است مدارک قبل تحویل چک و استعلامات بررسی شوند تا روند کار سریعتر پیش رود.
- ثبت دادخواست در دفاتر الکترونیک خدمات قضایی
پس از تعیین تعداد ذینفعان، باید وراث دادخواست خود را در یکی از دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت کنند.
- چاپ آگهی در روزنامه (در صورت لزوم)
همانطور که اشاره شد این مرحله برای صدور گواهی نامحدود باید انجام شود.
- مراجعه به شعبه شورای حل اختلاف ارجاع داده شده
بعد از انتشار آگهی و تعیین مالیات بر ارث، وراث باید جهت گرفتن گواهی انحصار ورثه به شورای حل اختلاف مراجعه کنند.
مراحل انحصار وراثت در شورای حل اختلاف
بعد از اینکه درخواست صدور گواهی و مدارک قانونی به شورای حل اختلاف ارائه شد، این مرکز گواهی را صادر میکند. شورای حل اختلاف که زیر نظر قوه قضاییه فعالیت میکند، مرجع غیر قضایی است که وظیفه رسیدگی، صدور رای و حل و فصل اختلافات را بر عهده دارد. این شورا دارای سه عضو اصلی و دو عضو علی البدل است که از قانون خاص خود به نام قانون شورای حل اختلاف جهت صدور انحصار وراثت تبعیت میکند. در این شرایط میتوانید از بهترین وکیل ارث برای رفع مشکلات مربوط به انحصار وراثت استفاده کنید.
“دانلود نمونه دادخواست انحصار وراثت شورای حل اختلاف“
مراحل انحصار وراثت در دفاتر خدمات قضایی چگونه است؟
در حال حاضر خدمات مرتبط با دستگاه قضایی و دادگاهها از طریق دفاتر الکترونیک خدمات قضایی در دسترس عموم قرار میگیرد. بنابراین همه افراد جامعه میتوانند برای انجام خدمات الکترونیک قضایی، بدون نیاز به مراجعه به محاکم یا دادسرا به این دفاتر رجوع کنند. با این کار در وقت و هزینه افراد صرفهجویی خواهد شد.
مطلب پیشنهادی: مرحل و مدارک انحصار وراثت اتباع خارجی چیست؟
انواع گواهی انحصار وراثت
همانطور که اشاره شد گواهی انحصار ورثه در دو نوع محدود و نامحدود صادر میشود که بستگی به میزان ارزش ماترک متوفی دارد. البته از نظر زمان مورد نیاز برای صدور گواهی نیز نوع نامحدود دیرتر صادر خواهد شد؛ زیرا باید آگهی در روزنامه چاپ و منتشر شود و یک ماه از آن بگذرد. لازم به ذکر است که آگهی فوق توسط شورای حل اختلاف و به صورت رایگان منتشر خواهد شد. اما هزینه لازم برای هر دو نوع گواهی انحصار وراثت با هم یکسان است.
مدارک مورد نیاز برای درخواست انحصار وراثت
از مهمترین مراحل انجام انحصار ورثه، تهیه مدارک لازم جهت دریافت گواهی مورد نظر است که شامل موارد زیر میباشد:
- ارائه اصل گواهی فوت متوفی
- تکمیل استشهادیه توسط ورثه در دفاتر اسناد رسمی
- رسید گواهی تحویل اظهارنامه مالیات بر ارث
- کپی برابر اصل شناسنامه وراث
- در صورت داشتن وکیل ارائه وکالتنامه
هزینه انحصار وراثت چقدر است؟
هزینه انحصار وراثت بستگی به نحوه پیشبرد پرونده دارد بدین معنا که اگر بخواهید خودتان روند کار را پیگیری کنید هزینه کمی دارد ولی چنانچه در صورت پیچیده بودن پرونده قصد گرفتن وکیل را داشته باشید، باید هزینه حقالوکاله وکیل خود را بپردازید. هزینه دریافت این گواهی مبلغ زیادی نیست اما هر سال بروز شده و قطعا افزایش مییابد. هزینه دریافت گواهی انحصار وراثت حدود ۲۰۰ هزار تومان است که باید در دفاتر مراجع قضایی پرداخت شود. دریافت گواهی انحصار وراثت شامل مالیات نمی شود.
انحصار وراثت چقدر طول می کشد؟
اشاره کردیم که برای صدور گواهی فوق از نوع نامحدود لازم است در روزنامه آگهی چاپ شود و یک ماه از انتشار آن بگذرد تا گواهی صادر شود. اما در مجموع زمان مورد نیاز برای صدور این گواهی، بستگی به شعبه شورای حل اختلاف و تعداد پروندههای در نوبت اقدام در آن دارد. این مدت زمان اغلب بین ۲ هفته تا یک ماه متفاوت خواهد بود. لذا به طور کلی ممکن است صدور گواهی ۲ تا ۳ ماه زمان ببرد.
انحصار وراثت پدر چگونه است؟
گواهی انحصار وراثت پدر نیز در دو نوع محدود و نامحدود صادر میشود. در انحصار وراثت پدر، چنانچه متوفی فرزند داشته باشد، یک هشتم از اموال و داراییهای وی به همسرش خواهد رسید. اما چنانچه فرزندی نداشته باشد، به همسر متوفی یک چهارم از ارث میرسد. در صورتی که پدر و مادر متوفی در قید حیات باشند، یک ششم از ماترک به هر کدام از آنها خواهد رسید و بقیه داراییها و اموال بین فرزندان تقسیم میشود. ارث پدر به نسبت ۲ به ۱ بین فرزندان پسر و دختر تقسیم میشود.
انحصار وراثت مادر چگونه است؟
پس از فوت مادر برای فرزندان وی امکان دریافت دو نوع گواهی انحصار ورثه وجود دارد. بدین صورت که چنانچه ارزش ماترک کمتر از ۳۰ میلیون ریال باشد، گواهی محدود و اگر ارزش آن بیشتر از ۳۰ میلیون ریال باشد، گواهی نامحدود قابل دریافت است. در انحصار ورثه مادر، هزینه صدور گواهی بیشتر از ۲۰۰ هزار تومان برآورد میشود که ورثه باید این مبلغ را به دفتر الکترونیک خدمات قضایی پرداخت کنند که برای هر دو نوع گواهی یکسان خواهد بود.
انحصار وراثت سهام عدالت چگونه است؟
برای انجام انحصار وراثت سهام عدالت، وراث باید فرم استشهادیه محضری مرتبط را در دفتر اسناد رسمی پر کنند تا دفترخانه آن را گواهی کند. پس از آن با مراجعه به دفتر الکترونیک خدمات قضایی، باید برای صدور درخواست گواهی فوق اقدام کنند. در صورت نیاز باید آگهی نیز در روزنامه منتشر شود و بعد از سپری شدن زمان یکماهه، گواهی مورد نظر صادر خواهد شد که هزینه انجام این مراحل حدود ۲۰۰ هزار تومان است که در دفتر خدمات قضایی قابل پرداخت است.
انحصار وراثت حقوق بازنشستگی چگونه است؟
مطابق قانون، مستمری بازنشستگانی که فوت میکنند، تحت برخی شرایط به همسر و فرزندان آنها تعلق خواهد گرفت بدین صورت که به دختر مجرد فرد متوفی، پسر فرد متوفی که زیر ۲۰ سال سن داشته باشد (با ارائه گواهی تحصیل تا ۲۵ سال نیز تعلق میگیرد) و همسر متوفی به شکل مادامالعمر تعلق خواهد گرفت. در این مورد نیز باید ورثه ابتدا گواهی انحصار ورثه را دریافت کنند که به صورت مراحل ذکر شده در بخشهای قبل است.
لازم به ذکر است دختر تا زمانی که شاغل نباشد یا ازدواج نکرده باشد، مستمری را دریافت خواهد کرد. همچنین باید اشاره کنیم که ۵۰ درصد مستمری به همسر متوفی و ۲۵ درصد به فرزندان تعلق میگیرد. حال چنانچه والدین متوفی در قید حیات باشند، ۲۰ درصد از حقوق بازنشستگی متوفی نیز به آنان تعلق میگیرد.
انحصار وراثت برای افرادی که خارج از ایران زندگی می کنند چگونه است؟
چنانچه افرادی که خارج از ایران هستند، ذینفع و ورثه فردی متوفی در ایران باشند، میتوانند با مراجعه به کنسولگری ایران در شهر یا کشور محل سکونت خود و ارائه مدارک لازم، سهمالارث خود را پس از طی مراحل مورد نظر دریافت کنند. مدارک باید برای یک وکیل با تجربه ارسال شود تا وی با مراجعه به شورای حل اختلاف، برای دریافت انحصار وراثت اقدام کند لذا ارائه وکالتنامه به وکیل الزامی است.
جمع بندی انحصار وراثت
دریافت گواهی انحصار وراثت یک مرحله مهم و در واقع پیشدرآمد تعیین سهمالارث و تقسیم ماترک متوفی بین وراث است. بدین معنا که تا زمانیکه این گواهی صادر نشود، ورثه نمیتوانند تقسیم ارث کنند. اما با داشتن گواهی فوق، وراث قادر هستند به راحتی و بدون مشکل در داراییها و اموال متوفی دخل و تصرف کنند به شرط آنکه در صورت لزوم مالیات بر ارث را پرداخت کرده باشند. در این مقاله سعی کردیم تمام موارد و مفاهیم مرتبط با این مقوله را برای شما شرح دهیم و تا حد امکان رفع ابهام شود. چنانچه در اینباره سؤالی دارید میتوانید با کارشناسان ما در موسسه حقوقی همراه آرمانی تماس بگیرید تا شما را راهنمایی کنند.
سامانه انحصار وراثت چیست؟
سامانه ثنا که برای پیگیری امور قضایی مورد استفاده قرار میگیرد، میتواند در امور انحصار ورثه نیز بکار رود.
آیا انحصار وراثت اجباری است؟ اگر انحصار وراثت نکنیم چه می شود؟
چنانچه متوفی دارایی و اموالی داشته باشد برای تقسیم آن بین ورثه باید انحصار ورثه انجام شود زیرا در غیر این صورت امکان تقسیم ارث وجود ندارد.
انحصار وراثت قدیمی چگونه استعلام می شود؟
استعلام و پیگیری این موضوع از طریق سامانه عدل ایران به آدرس adliran.ir ممکن است.
محدثه رفیعی هستم. پنج سال سابقه تولید محتوا در زمینه مسائل حقوق دارم. در حال حاضر محتواهای یونیک، باکیفیت و مخاطب پسند برای موسسه همراه آرمانی را می نویسم. امیدوارم بتونم در زمینه مسائل حقوقی کمک کنم. خوشحال میشم نظراتتان را در مورد محتواها با من به اشتراک بگذارید.