در قانون مدنی کشور ما، قواعد مربوط به ارث و وصیت متوفی، صراحتا بیان شده است، لذا پس از فوت افراد چنانچه وراث با استناد به این قوانین اقدام به تقسیم ماترک کنند، مشکلی در این رابطه پیش نخواهد آمد. یکی از حالات برای تقسیم ارث، شرایطی است که متوفی مرد باشد و فرزندی نداشته باشد. در مواردی اینچنینی اغلب بین ورثه اختلاف بر سر تقسیم ماترک ایجاد میشود زیرا اطلاعاتی از نحوه تقسیم ارث مرد بدون فرزند ندارند. لذا بر آن شدیم تا در این مقاله از موسسه حقوقی همراه آرمانی درباره قوانین تقسیم ارث مرد بدون فرزند توضیحاتی ارائه کنیم.
تعریف ارث
قبل از هر چیز توضیحی کوتاه درباره ارث یا ماترک میدهیم. در قانون مدنی کشورمان، تعریف دقیقی از ارث بیان نشده ولی به طور کلی ارث یکی از اسباب تملک است و شامل کلیه اموالی میشود که بعد از فوت از افراد بجا میماند. وارث متوفی بعد از فوت او، کاملا غیرارادی مالک اموال متوفی خواهند شد.
ارث مرد بدون فرزند به چه کسانی می رسد؟
پس از اینکه مردی فوت کند، ورثه او باید مطابق قواعد قانونی این حوزه، برای تقسیم ماترک بین خودشان اقدام کنند. برای اینکار آنها ابتدا باید دادخواست انحصار وراثت را به دادگاه ارائه کنند تا اقدامات لازم در این زمینه انجام شود و ورثه اجازه تقسیم امول متوفی را پیدا کنند. یکی از حالاتی که در تقسیم ارث متوفی پیش میآید، تقسیم ارث مرد بدون فرزند است. بدین معنا که اگر متوفی فرزندی نداشته باشد، ارثیه او به چه کسانی خواهد رسید؟
در این خصوص باید گفت که ارث طبق طبقات و درجات ارث، تقسیم خواهد شد و ورثه نسبی و سببی فرد متوفی طبق قانون از او ارث خواهند برد. منظور از خویشاوندان سببی، زوجه متوفی است زیرا طبق ماده ۸۶۴ قانون مدنی، چنانچه در زمان فوت مرد، همسر او که عقد دائم بین آنها برقرار بوده در قید حیات باشد از شوهر خود ارث خواهد برد.
اما منظور از خویشاوندان نسبی، کسانی هستند که به لحاظ رابطه خونی با متوفی پیوند دارند. طبق ماده ۸۶۲ قانون مدنی، این اشخاص در سه طبقه قرار میگیرند:
- طبقه اول شامل پدر و مادر، فرزندان و نوه ها هستند.
- طبقه دوم شامل پدر بزرگها و مادر بزرگها، خواهران و برادران و فرزندان آنهاست.
- طبقه سوم شامل عمهها و عموها، خالهها و داییها و فرزندان آنهاست.
نکته مهم در این خصوص آن است که در صورت وجود ورثه در هر طبقه، افراد طبقات بعد محروم از ارث خواهند شد. در هر طبقه نیز، درجات مختلف وجود دارند که در صورت وجود درجه نزدیکتر به متوفی، درجات بعدی ارثی نمیبرند.
بر این اساس در نحوه تقسیم ارث مرد بدون فرزند باید گفت چنانچه مردی هنگام فوت فرزند نداشته باشد و همسر دائمی او در قید حیات باشد، ابتدا باید سهم زن از ماترک شوهر پرداخت شود و بعد از آن، باقی مانده ماترک به سایر طبقاق ارثبر میرسد. چنانچه در طبقه اول، والدین متوفی در قید حیات باشند، ارث به ایشان تعلق خواهد گرفت و در صورت فوت آنها، ارثیه بین سایر ورثه در طبقات بعد تقسیم خواهد شد.
مطلب پیشنهادی: نحوه تقسیم ارث مادر چگونه است؟
نحوه تقسیم ارث مرد بدون فرزند
برای تقسیم ارث مرد بدون فرزند ابتدا باید ورثه مشخص شوند، سپس با توجه به قوانین مدنی ماترک بین وراث تقسیم خواهد شد. در رابطه با نحوه تقسیم ارث مرد بدون فرزند ابتدا سهم خویشاوندان سببی یعنی همسر او چنانچه در قید حیات باشد، باید پرداخت شود. اگر متوفی فرزندی نداشته باشد، یک چهارم ماترک به زوجه خواهد رسید و باقی مانده ارث مرد بدون فرزند، به خویشاوندان نسبیاش خواهد رسید. لازم به ذکر است که اگر تنها ورثه مرد بدون فرزند، همسر او باشد، یک چهارم ماترک به او میرسد و مابقی اموال متعلق به حاکم شرع خواهد بود. البته مرد میتواند در چنین شرایطی قبل از فوت در وصیتنامه میزان ارث همسرش را ذکر کند.
در صورتی که والدین مرد فوت شده، در قید حیات باشند، سهم آنها از ارث به این صورت است که ترکه به سه قسمت تقسیم میشود سپس یک سوم آن به مادر و دو سوم به پدر متوفی تعلق خواهد گرفت. این نحوه تقسیم ارث مرد بدون فرزند، در موردی که متوفی همسری نداشته باشد نیز صادق است. اما چنانچه والدین متوفی قبلا فوت کرده باشند، ارث بین پدر بزرگ، مادر بزرگ، خواهران و برادران متوفی تقسیم خواهد شد و در صورت نبود این اشخاص، ارث مرد بدون فرزند بین خویشاوندان طبقه سوم او، تقسیم خواهد شد.
مطلب پیشنهادی: همه چیز در مورد ارث زن از شوهر
نکات حقوقی مهم ارث مرد بدون فرزند
یکسری نکات حقوقی درباره ارث مرد بدون فرزند وجود دارد که به آنها اشاره میکنیم. یکی از مهمترین نکات حقوقی در زمینه ارث مرد بدون فرزند، این است که بعد از فوت و قبل از تقسیم ارثیه باید هزینههای کفن و دفن وی و نیز دیون و بدهیهای احتمالی از ماترک پرداخت شود و بعد درباره تقسیم آن اقدام شود. لازم به ذکر است که مهریه زن یکی از دیون مرد است که در صورت فوت او باید از محل ارث به زوجه پرداخت شود.
در ادامه باید در صورت وجود وصیتنامه، طبق آن عمل شود که در این صورت طبق قانون، وصیت متوفی درباره یک سوم کل دارایی نافذ است و بقیه باید با تایید ورثه اجرا شود. در نهایت برای تقسیم ارث کرد بدون فرزند، باید هر یک از ورثه به یکی از دفاتر خدمات الکترونیک قضایی مراجعه کرده و با ارائه مدارک لازم مانند گواهی فوت و استشهادنامه، در خواست صدور گواهی انحصار وراثت را داشته باشند که در این گواهی سهم الارث هر یک از ورثه مشخص خواهد شد. در صورتی که در اینگونه مسائل به مشکلی برخوردید می توانید از بهترین وکیل ارث تهران کمک بگیرید.
محروم کردن از ارث
طبق تصور برخی افراد، مورث میتواند یکی از وراث را هنگامی که زنده است از دریافت ارث محروم کند اما این امر ممکن نیست زیرا ارثیه و مباحث مرتبط با آن، حکم هستند نه حق. لذا کسی نمیتواند هیچ یک از ورثه را از ارث محروم یا وارثی اضافه کند و این امر خلاف قانون آمره است و توافق بر خلاف آن باطل میباشد.
جمع بندی
انجام پروسه انحصار وراثت یکی از موارد مهمی است که پس از فوت هر فرد باید برای تعیین مقدار سهمالارث وراث صورت گیرد. در صورتی که مرد متوفی فرزندی نداشته باشد، شرایط تقسیم ارث بین ورثه طبق قانون انجام خواهد شد و ماترک او به همسر و سایر بستگانش به ارث میرسد. چنانچه در زمینه تقسیم ارث مرد بدون فرزند سؤالی دارید، کارشناسان ما در مجموعه حقوقی همراه آرمانی آماده پاسخگویی به سؤالات شما خواهند بود.
سوالات متداول ارث مرد بدون فرزند
چنانچه فرزندی قبل از والدین خود فوت کند، والدین چگونه از او ارث می برند؟
در این شرایط، والدین در قید حیات متوفی، وارث کلیه ترکه فرزند متوفی خواهند بود که سهم ارث مادر یک سوم و ارث پدر دو سوم ترکه متوفی خواهد بود.
انحصار وراثت فرد مجرد چگونه است؟
در صورت فوت یک فرد مجرد، اموال احتمالی او بین والدینش تقسیم خواهد شد.
محدثه رفیعی هستم. پنج سال سابقه تولید محتوا در زمینه مسائل حقوق دارم. در حال حاضر محتواهای یونیک، باکیفیت و مخاطب پسند برای موسسه همراه آرمانی را می نویسم. امیدوارم بتونم در زمینه مسائل حقوقی کمک کنم. خوشحال میشم نظراتتان را در مورد محتواها با من به اشتراک بگذارید.