پس از جاری شدن عقد نکاح بین زن و مرد، زن صاحب حقوقی خواهد شد که مرد موظف به پرداخت آن است و ادای آنها همواره بر گردن اوست. از این موارد می‌توان به نفقه و مهریه اشاره کرد. نفقه زن در واقع وجهی است که شوهر برای تامین نیازهای روزمره زن مانند خوراک، پوشاک، مسکن و موارد بهداشتی و شخصی به او پرداخت می‌کند و در صورتی که مرد از پرداخت مهریه سرباز زند، زن می‌تواند درخواست مجازات او را داشته باشد. با این همه در شرایط خاصی نفقه به زن تعلق نخواهد گرفت. لذا در ادامه این مقاله از موسسه حقوقی همراه آرمانی به این موضوع می‌پردازیم که در چه صورت نفقه به زن تعلق نمیگیرد؟
نفقه چیست؟
قبل از پرداختن به این موضوع که در چه صورت نفقه به زن تعلق نمیگیرد، شرح می‌دهیم که نفقه چیست. نفقه عبارت است از تامین هزینه‌های مربوط به نیازهای ضروری زن مانند پوشاک، خوراک، منزل، موارد بهداشتی و فردی که بر عهده مرد است. لازم به ذکر است که مرد وظیفه پرداخت نفقه به همسر و اقارب نسبی عمودی خود را دارد. پرداخت نفقه به زن بلافاصله پس از عقد نکاح بر عهده شوهر است.
علاوه بر این تامین نیازهای فرزندان تا زمان مشخصی بر عهده پدر است و چنانچه پدر توانایی این کار را نداشته باشد یا فوت کند، وظیفه فوق بر عهده اجداد پدری خواهد بود و در صورت نبود آنها یا عدم استطاعت مالی‌شان پرداخت نفقه بر عهده مادر است. در صورت نبود مادر نیز پرداخت نفقه به فرزندان بر عهده اجداد مادری خواهد بود.
پرداخت نفقه به فرزندان زمان مشخصی دارد به عنوان مثال برای پسران تا ۱۸ سالگی باید نفقه پرداخت کرد. بعد از آن نیز در صورتی که پسر مشغول تحصیل یا خدمت سربازی باشد یا توانایی جسمی برای کار کردن نداشته باشد، پدر باید نفقه او را بپردازد. برای فرزندان دختر نیز نفقه تا زمان ازدواج باید پرداخت شود مگر اینکه دختر شاغل باشد و نیاز مالی نداشته باشد.
لازم به ذکر است که بر اساس ماده ۱۲۰۰ قانون مدنی پرداخت نفقه پدر و مادر، بر عهده فرزندان آنهاست و فرزندان چه دختر و چه پسر موظفند نفقه پدر و مادر خود را پرداخت کنند. در صورت نبود اولاد این وظیفه بر عهده نوه‌ها است و بر اساس تعدادشان به صورت مساوی بین آنها تقسیم خواهد شد.
مطلب پیشنهادی: نفقه زن قهر کرده چگونه است؟
مطلب پیشنهادی: بهترین وکیل طلاق در تهران چه کسی است؟
شرایطی که نفقه به زن تعلق نمیگیرد کدامند؟
اگر چه نفقه حق قانونی زن و پرداخت آن بر مرد واجب است اما تحت شرایطی زن از دریافت آن محروم خواهد شد. این موارد را بهترین وکیل مهریه در تهران به سادگی می تواند به شما توضیح دهد؛ اما با این حال در ادامه به بررسی این موضوع می‌پردازیم که در چه صورت نفقه به زن تعلق نمیگیرد.
انحلال ارتباط
در مواردی اگر رابطه زن و شوهر به طور کامل قطع شود و زن و شوهر جدا از هم زندگی کنند، شوهر از پرداخت نفقه معاف است. البته احراز این شرایط بستگی به قوانین محل سکونت آنها دارد و دادگاه باید درباره آن تصمیم گیری کند.
ازدواج مجدد
یکی دیگر از مواردی که باعث تعلق نگرفتن نفقه به زن می‌شود، ازدواج مجدد است یعنی اگر زن پس از طلاق از همسر خود با فرد جدیدی ازدواج کند، نفقه همسر اول به او تعلق نخواهد گرفت.
تغییر شرایط مالی
اگر با گذشت زمان شرایط مالی شوهر تغییر کند و او نتواند نفقه همسر خود را پرداخت نماید، ممکن است از پرداخت آن معاف شود. بعلاوه چنانچه زن از نظر درآمد مالی به استقلال برسد و از نظر مالی در سطح بسیار خوبی باشد، پرداخت نفقه از سمت مرد می‌تواند قطع شود.
استقلال مالی
در صورتی که زن منابع مالی کافی جهت تأمین نیازهای خود داشته باشد و نیازی به مال و دارایی شوهر یا پدر شوهرش نداشته باشد، نفقه به او تعلق نخواهد گرفت.
نقض تعهدات مالی زن
چنانچه زن در قبال شوهر خود و طبق تصویب دادگاه تعهدات مالی مشخصی را داشته باشد اما آنها را نقض کند، ممکن است از دریافت نفقه محروم شود.
قوانین ملی و محلی
قوانین مربوط به پرداخت نفقه اغلب به تصمیمات دادگاه‌های محلی و ملی بستگی دارند. بنابراین، تفسیر و اجرای قوانین ممکن است در هر کشور و حتی در هر شهرهای مختلف یک کشور متفاوت باشد.
نحوه محاسبه نفقه چگونه است؟
بر اساس ماده ۱۱۰۷ قانون مدنی، مبلغ نفقه برای زنان متفاوت خواهد بود و بسته به شرایط هر زن و نیازهای متعارف و متناسب وضعیت متغیر است. به عبارتی، نفقه به شکلی تعیین می‌شود تا تامین کننده نیازهای روزمره و زندگی متعارف زن باشد. زیرا نیازهای هر زن با توجه به شرایط خانوادگی و اجتماعی او با دیگران متفاوت خواهد بود. به عنوان مثال زنی که مدرک تحصیلی بالا و شغلی پردرآمد دارد نفقه‌اش بیشتر از خانومی خواهد بود که سطح تحصیلی پایین‌تر و درآمد کمتری دارد. بنابراین اعلام یک نرخ مشخص برای پرداخت نفقه و محاسبه آن ممکن نیست.
تعیین مبلغ نفقه سالانه و با در نظر گرفتن تغییرات نرخ تورم و شرایط اقتصادی، انجام خواهد شد که معمولاً محاسبه آن بر عهده کارشناس دادگاه است. در حالت کلی سه روش برای تعیین مبلغ نفقه در نظر گرفته می‌شود که شامل موارد زیر هستند:
- سطح درآمد نفقه دهنده:
درآمد نفقه دهنده مهمترین مورد در تعیین میزان نفقه است و درصدی از آن به عنوان نفقه باید به زن پرداخت شود. البته در مواردی که درآمد مرد مقدار مشخص و ثابتی باشد، درصدی از آن را می‌توان برای نفقه در نظر گرفت.
- توافق طرفین:
زوجین اغلب می‌توانند بر سر پرداخت مبلغ خاصی به عنوان نفقه با هم توافق کنند.
- نظر کارشناس مربوطه:
اگر درآمد مرد متغیر باشد و زوجین بر سر مقدار آن به توافق نرسند، کارشناس دادگاه بعد از بررسی شرایط، مبلغ نفقه را مشخص خواهد کرد.
آنچه در این مقاله خواندید
یکی از حقوقی که عقد نکاح با خود برای زن به همراه می‌آورد، نفقه است که پس از عقد پرداخت آن به زن بر عهده مرد است. در مقابل تحت شرایط خاصی ممکن است زن از حق دریافت نفقه محروم شود. اینکه در چه صورت نفقه به زن تعلق نمیگیرد را در مقاله فوق بررسی کردیم. البته احراز شرایط اینکه در چه صورت نفقه به زن تعلق نمیگیرد بر عهده کارشناس دادگاه خواهد بود. چنانچه درباره این موضوع نیاز به اطلاعات بیشتری دارید با کارشناسان ما در مجموعه حقوقی همراه آرمانی تماس بگیرید.
قانون جدید نفقه چیست؟
طبق قانون جدید نفقه، شوهر باید علاوه بر نفقه همسرش که یکی از اقارب سببی او محسوب می‌شود، نفقه اقارب مذهبی خود را نیز بپردازد مانند فرزند و یا نوه.
جهیزیه در چه صورت به زن تعلق نمیگیرد؟
اگر فاکتور خرید جهیزیه، به نام شوهر باشد و خانم سیاهه جهیزیه نداشته باشد، جهیزیه به زن تعلق نمیگیرد.
محدثه رفیعی هستم. پنج سال سابقه تولید محتوا در زمینه مسائل حقوق دارم. در حال حاضر محتواهای یونیک، باکیفیت و مخاطب پسند برای موسسه همراه آرمانی را می نویسم. امیدوارم بتونم در زمینه مسائل حقوقی کمک کنم. خوشحال میشم نظراتتان را در مورد محتواها با من به اشتراک بگذارید.