عقد یا صیغه موقت، به عنوان یک نوع ازدواج، در نظام حقوقی و شرعی کشور ما به رسمیت شناخته می‌شود. لذا در قانون مدنی ایران، احکام و قوانین ویژه‌ای برای این نوع عقد وجود دارد و صحت آن بسته به وجود دو رکن اساسی تعیین مدت معین برای عقد و مهریه است. یعنی چنانچه یکی از این دو رکن در عقد موقت رعایت و لحاظ نشود، عقد باطل است. درباره حداقل مهریه در صیغه موقت، نظرات متفاوت است و در واقع این طرفین عقد هستند که باید بر سر این موضوع با هم توافق کنند. در مقاله زیر از موسسه حقوقی همراه آرمانی درباره میزان حداقل مهریه در صیغه موقت شرح خواهیم داد.
عقد یا صیغه موقت چیست؟
در کشور ما دو نوع عقد ازدواج قانونی محسوب می‌شوند و طی آن زن و مرد به یکدیگر محرم شده و پیوند ازدواج بین آن‌ها بسته خواهد شد. این دو نوع عقد شامل عقد دائم و عقد موقت هستند که هر کدام شرایط و قوانین خود را دارند. از ارکان مهم در هر دو نوع این عقود ازدواج، تعیین مقدار مهریه در زمان عقد است. درباره حداقل مهریه در صیغه موقت، اصولا طرفین قبل از جاری شدن صیغه با هم به توافق می‌رسند اما آنچه مسلم است حتما باید یک حداقل مهریه در صیغه موقت اعلام شود وگرنه از آنجایی که این مورد یکی از ارکان عقد موقت است، بدون لحاظ کردن آن، صیغه موقت باطل خواهد بود.
یکی از ایرادات عقد موقت این است که در اغلب موارد این صیغه را افراد خودشان می‌خوانند و برای انجام آن به محضر مراجعه نمی‌کنند؛ بنابراین ممکن است در مواردی به دلیل ناآگاهی طرفین یا زن، مهریه در نظر گرفته نشود و حق زن پایمال شود. در صورتی که شرط صحت عقد در نظر گرفتن یک حداقل مهریه در صیغه موقت است.
مطلب پیشنهادی: متن صیغه موقت و نحوه خواندن آن
مهرالمثل در عقد موقت
اشاره کردیم که تعیین مهریه یکی از ارکان اصلی نکاح دائم و موقت است. ممکن است هنگام عقد نکاح مبلغی به عنوان مهریه به صورت توافقی بین زوجین تعیین نشده باشد. در این صورت پس از ازدواج دادگاه مبلغی را به عنوان مهریه و تحت عنوان مهرالمثل برای زن تعیین می‌کند تا به این شکل زن به حق خود دست یابد. لذا مهرالمثل تنها در حالتی به زوجه تعلق می‌گیرد که در زمان نکاح، طرفین مهریه زن را تعیین نکرده باشند. لازم به ذکر است که مهرالمثل تنها درباره عقد دائم صادق است و در قانون مهرالمثل برای صیغه موقت تایید نشده است. زیرا در زمان صیغه موقت باید حتما مهریه تعیین شود وگرنه عقد موقت باطل خواهد بود. پس تعیین حداقل مهریه در صیغه موقت الزامی است.
مهریه در عقد موقت چقدر است؟
همانطور که اشاره شد برای درستی عقد موقت باید هنگام عقد، مهریه مشخص و اعلام شود تا این عقد از نظر شرعی و قانونی پذیرفته شود. تعیین مهریه در عقد موقت و دائم، بر اساس قانون و احکام شرع دائم تقریبا مشابه است و در موارد کمی با هم تفاوت دارد. مانند اینکه صحت عقد موقت منوط به تعیین مهریه است اما در عقد دائم اینگونه نیست. طبق ماده ۱۰۹۶ قانون مدنی، در عقد موقت در صورت فوت شوهر، مهریه زن همچنان به قوت خود باقی است حتی اگر نزدیکی بین زوجین اتفاق نیفتاده باشد.
حداقل مهریه در صیغه موقت
مطابق با قانون مدنی کشور، انتخاب هر چیزی به عنوان مهریه در صیغه موقت مجاز نیست و مهر باید مالی بوده یا قابل تملک باشد. بنابراین در تعیین حداقل مهریه در صیغه موقت، باید به داشتن ارزش مالی و قابلیت تملک مهر توجه کرد تا عقد صحت داشته باشد.
سقف مهریه در عقد موقت
از طرفی علاوه بر نبود میزانی برای حداقل مهریه در صیغه موقت، سقفی نیز برای آن اعلام نشده است و مقدار مهریه کاملا به توافق زوجین بستگی دارد.
مهریه در عقد موقت چی باشد و چه شرایطی دارد؟
اشاره کردیم که برای صحت عقد موقت باید حتما مدت عقد و مهریه مشخص شود. زمان پرداخت مهریه در عقد موقت مشخص نیست اما بعد از جاری شدن صیغه عقد موقت هر زمان که زوجه مهریه خود را طلب کند، مرد باید آن را بپردازد. میزان حداقل مهریه در صیغه موقت باید مشخص و قابل دریافت باشد یعنی مال یا اعتباری به عنوان مهریه در نظر گرفته شود که قابل محاسبه و وصول باشد یا اینکه امکان انتقال مالکیت مهریه به زن وجود داشته باشد.
در عقد دائم، اتفاق افتادن رابطه جنسی بین زن و مرد، در میزان و چگونگی مهریه نقش دارد اما در عقد موقت این موضوع تعیین کننده نیست و در هر حال مهریه به زن تعلق خواهد گرفت. اشاره شد که میزان حداقل مهریه در صیغه موقت باید مشخص و قابل وصول باشد بدین صورت که باید مال یا اعتباری در نظر گرفته شود که قابل محاسبه و دریافت باشد یا امکان انتقال مالکیت آن به زن ممکن باشد. از این رو قانونگذار ملاک و معیار مشخصی را در تعیین حداقل مهریه در صیغه موقت لحاظ نکرده است و این موضوع به توافق طرفین بستگی دارد.
مطلب پیشنهادی: صیغه شدن در زمان عده چه مجازاتی دارد؟
نحوه مطالبه مهریه در عقد موقت
مطالبه حداقل مهریه در صیغه موقت مانند عقد دائم است و در این زمینه هیچ تفاوتی با هم ندارند. درخواست مهریه در صیغه موقت از طریق دادگاه یا اجرای ثبت ممکن است. اگر زن در عقد موقت سند ازدواج داشته باشد، در این صورت می‌تواند به دفتر خانه محل وقوع عقد مراجعه کرده و درخواست صدور اجرائیه کند. در این حالت برای مرد اخطاریه ارسال می‌شود و باید برای پرداخت مهریه به دفترخانه فوق مراجعه کند.
بیشتر بخوانید: مهریه حضرت زهرا نماد ساده‌زیستی و تأکید بر ارزش‌های معنوی در ازدواج اسلامی است.
زمان پرداخت مهریه صیغه موقت
در عقد موقت زنان قادرند از لحظه جاری شدن صیغه تا پایان مدت زمان عقد، برای مطالبه مهریه خود اقدام کنند. به این معنا که در عقد موقت، تعیین مهریه شرط صحت این عقد است و زوجه هر زمان بخواهد می‌تواند مهرش را طلب کند
حکم ندادن مهریه ازدواج موقت
چنانچه مرد در مهلت مقرر حداقل مهریه در صیغه موقت را پرداخت نکند، دفتر اجرای ثبت نسبت به صدور اجرائیه اقدام کرده و زوجه می‌تواند اموال شوهرش را توقیف کند یا برای ممنوع الخروج کردن او اقدام کند. البته زمان مشخصی برای پرداخت حداقل مهریه در صیغه موقت وجود ندارد و پس از جاری شدن صیغه عقد موقت هر زمان زن اراده کند قادر است مهرش را درخواست کند. البته زن در صورتی می‌تواند مهریه خود را طلب کند که مدرک کتبی دال بر عدم پرداخت آن از سمت شوهرش داشته باشد و آن را به مرجع ذی‌صلاح ارائه کند یا شاهدی برای اثبات ادعای خود به آن مرجع معرفی کند. در صورت نیاز به کمک در این زمینه، به بهترین وکیل مهریه در تهران مراجعه کنید.
آیا تعیین مهریه در عقد موقت الزامی است؟
در نظام شرعی و حقوقی ما و به موجب قانون مدنی، عقد موقت به رسمیت شناخته شده اما شرط صحت آن منوط به وجود دو رکن اساسی است که یکی تعیین مدت عقد و دیگری تعیین مهریه است. لذا تعیین حداقل مهریه در صیغه موقت، در صحت این عقد نقش مهمی دارد و در واقع الزامی است.
حداقل مهریه در صیغه موقت دختر باکره
حداقل مهریه در صیغه موقت دختر باکره دقیقا مانند مهریه در صیغه موقت یا دائم می‌باشد و اگر دختر باکره تصمیم به ازدواج موقت با مردی بگیرد، باید از پدر یا جد پدری یا دادگاه اجازه داشته باشد (شرایط ازدواج بدون اجازه پدر چگونه است؟). چنانچه به هر دلیلی بعد از عقد موقت، نزدیکی بین دختر باکره و شوهرش صورت نگیرد و شوهر صیغه موقت را ملغی کند، باید نصف میزان مهریه را به زوجه پرداخت کند و اگر نزدیکی صورت گیرد پرداخت کل مهریه واجب است.
مطلب پیشنهادی: بررسی جامع قانون جدید مهریه ۱۴ سکه
مهریه در عقد موقت و دائم چه تفاوتی دارد؟
تعیین حداقل مهریه در صیغه موقت برای صحت این عقد کاملا اجباری است و اگر مشخص نشود عقد باطل است، در حالی که در عقد دائم الزامی برای تعیین مهریه زمان جاری شدن صیغه عقد وجود ندارد و می‌توان بعدا آن را تعیین کرد.
جمع بندی و سوالات مهریه در صیغه
در این مقاله به نکات مهمی درباره حداقل مهریه در صیغه موقت اشاره کردیم و دریافتیم که برای صحت صیغه موقت باید دو رکن مهم در آن لحاظ شوند. این دو رکن شامل تعیین مهریه در زمان جاری شدن صیغه عقد موقت و تعیین مدت زمان عقد است. در غیر اینصورت عقد موقت باطل خواهد بود. چنانچه درباره تعیین حداقل مهریه در صیغه موقت نکته مبهمی برای شما باقی مانده است، می‌توانید با کارشناسان ما در همراه آرمانی تماس بگیرید تا شما را راهنمایی کنند.
محدثه رفیعی هستم. پنج سال سابقه تولید محتوا در زمینه مسائل حقوق دارم. در حال حاضر محتواهای یونیک، باکیفیت و مخاطب پسند برای موسسه همراه آرمانی را می نویسم. امیدوارم بتونم در زمینه مسائل حقوقی کمک کنم. خوشحال میشم نظراتتان را در مورد محتواها با من به اشتراک بگذارید.
1 نظر
دافین
جامع و کامل