قبل از پرداختن به مفهوم قرارداد جعاله بهتر است، درباره انواع عقود در قانون مدنی کشور کمی شرح دهیم. مطابق ماده ۱۰ قانون مدنی کشور، قراردادهای منعقد شده بین اشخاص، در صورتی که مغایرتی با قانون نداشته باشند، معتبر و قابل اجرا هستند، اما در همین قانون مدنی برای انعقاد قراردادها، یکسری قالبهای حقوقی مشخص، تعیین شده است. طبق این قالبها قراردادها به دو دسته عقود معین و عقود نامعین تقسیم میشوند.
عقود نامعین تعریفی در قانون مدنی ندارند و طرفین در تعیین شرایط آزاد هستند و میتوانند طبق مواردی که بین خودشان شرط میکنند، قرارداد تنظیم کنند. برای بستن قرارداد به صورت قانونی می توانید از مشاوره بهترین وکیل تنظیم قرارداد در همراه آرمانی استفاده کنید. اما عقود معین در قانون مدنی تعریف شده و شرایط و احکام آنها مشخص شده است. قرارداد جعاله یکی از انواع عقود معین است که شرایط و آثار آن در قانون مدنی تعریف شده است. از آنجایی که امکان مواجه هر کدام از ما در طول زندگی با شرایط بستن قراردادهای جعاله زیاد است، در ادامه با موسسه حقوقی همراه آرمانی باشید تا درباره این نوع قرارداد و شرایط و آثار آن شرح دهیم.

قرارداد جعاله چیست؟
قرارداد یا عقد جعاله، یکی از انواع عقود معین در قانون مدنی است که طرفین و شرایط مربوط به آن در قانون دقیقا ذکر شدهاند و برای بستن قرارداد جعاله درست، حتما باید به این موارد قانونی توجه شود. طبق ماده ۵۶۱ قانون مدنی، جعاله به معنای التزام یک فرد به ادای اجرت مشخص در مقابل انجام یک عمل خاص است، خواه طرف معین باشد یا نباشد.
یه زبان ساده قرارداد جعاله نوعی از قرارداد معین است که در آن یکی از طرفین متعهد میشود که چنانچه طرف مقابل عملی را برای او انجام دهد، مبلغ مشخصی را به این شخص، پرداخت کند. شاید نام قرارداد جعاله کمی ناآشنا باشد اما در زندگی روزمره کاربرد بسیار زیادی دارد، به عنوان مثال شخصی وسیلهای را گم میکند و در آگهی اعلام میکند چنانچه شخصی شیء مفقود شده را پیدا کرده و تحویل دهد، پاداش دریافت خواهد کرد.
دانلود نمونه قرارداد جعاله word
برای راحتی کار شما عزیزان، می توانید نمونه قرار داد جعاله را در این بخش با فرمت word دانلود نمایید.
طرفین قرارداد جعاله چه کسانی هستند؟
طبق ماده ۵۶۲ قانون مدنی در عقد جعاله، طرف ملتزم را جاعل و طرف انجام دهنده عمل و دریافت کننده جعل یا وجه را عامل مینامند. در واقع جاعل شخصی است که در قراردادهای جعاله، ملزم میشود چنانچه طرف قرارداد، کار مورد نظر او را انجام دهد، مبلغی به عنوان کارمزد (جعل)، به او پرداخت کند. در مقابل عامل در قرارداد جعاله فردی است که در ازای دریافت اجرت مشخص شده، کار مورد نظر جاعل را انجام میدهد و پس از انجام کار به صورت کامل، جاعل، جعل را به وی پرداخت خواهد کرد.
از نظر مشخص بودن طرفین دو نوع عقد جعاله داریم که جعاله عام و جعاله خاص میباشند. در جعاله عام، عامل مشخص نیست و آگهی، خطاب به صورت عمومی صادر میشود مانند آگهی پیدا کردن اشیا مفقود شده. اما در جعاله خاص، عامل، شخصی معین است مانند بانک.
شرایط قرارداد جعاله چیست؟
در تنظیم قرارداد جعاله، باید شرایط صحت معاملات مانند قصد، رضایت، اهلیت و مشروعیت قرار رعایت شود. از دیگر شرایط عقد جعاله این است که طبق ماده ۵۶۳ قانون مدنی، لازم نیست دقیقا از قبل اجرت تعیین شده برای قرارداد، مشخص و معین شود. بدین معنا که اگر در قرارداد جعاله، جاعل، متعهد شود که چنانچه شخصی مال گمشده وی را پیدا کند، مقدار مشخصی از آن مال، به عامل تعلق میگیرد، قرارداد معتبر است.
از دیگر شرایط قراردادهای جعاله این است که این نوع عقد، عقدی جایز است یعنی هر کدام از طرفین، میتوانند حتی بدون رضایت دیگری آن را به هم بزنند. در ماده ۵۶۶ قانون مدنی آمده است تا زمانی که موضوع عقد جعاله، به طور کامل به انجام نرسیده، هر یک از طرفین مجازند که آن را بر هم بزنند. اما چنانچه حین انجام کار، جاعل اقدام به فسخ قرارداد کند، باید متناسب با مقدار عمل انجام شده توسط عامل به او پاداشش را بپردازد.
طبق ماده ۵۷۰ قانون مدنی یکی دیگر از شرایط مهم عقد جعاله این است که، چنانچه قرارداد، در خصوص انجام عملی نامشروع یا غیر عقلانی باشد، قرارداد باطل است؛ به عنوان مثال شخصی در قبال پرداخت وجه از کسی بخواهد فرد دیگری را به قتل برساند.

آثار قرارداد جعاله چیست؟
چنانچه عقد جعاله طبق شرایط قانونی بسته شده باشد و شروط باطل کننده در آن وجود نداشته باشد، آثار حقوقی خاصی را همراه خواهد داشت. یکی از مهمترین این آثار طبق ماده ۵۶۷ قانون مدنی این است که عامل، تنها زمانی که کار جاعل را تمام و کمال انجام داده باشد، میتواند درخواست پرداخت جعل نماید و تا قبل از آن جاعل ملزم به پرداخت اجرت نخواهد بود.
البته مطابق ماده ۵۶۸ قانون مدنی، چنانچه عامل قرارداد چند نفر باشند که بخواهند با مشارکت هم کار را به انجام برسانند، هر کدام از آنها جداگانه به نسبت عملی که انجام دادهاند، مستحق دریافت پاداش مشخص خواهند بود. از آثار مهم دیگر این نوع قرارداد طبق ماده ۵۶۹ قانون مدنی، این است که چنانچه قرارداد به منظور پیدا کردن مالی بسته شده باشد و عامل آن را پیدا کند، از زمان پیدا کردن مال توسط عامل تا زمان تحویل آن به جاعل، عامل باید امانتدار مال باشد.
مطلب پیشنهادی: ماده ۱۰ قانون مدنی چیست؟
شرایط فسخ قرارداد جعاله
قرارداد جعاله، در اصطلاح عقدی جایز است بدین معنا که هر کدام از طرفین میتوانند هر وقت که خواستند از آن منصرف شوند و آن را به هم بزنند. یه عنوان مثال اگر جاعل سفارش انجام کاری را به عامل داده باشد، قبل از اتمام کار در صورت پشیمان شدن، مجاز است که قرارداد را یکطرفه فسخ کند. موضوعی که در شرایط فسخ این نوع قرارداد باید مورد توجه قرار گیرد این است که حق عامل ضایع نشود. زیرا ممکن است او بخشی از کار را انجام داده باشد و به دلیل فسخ قرارداد از طرف جاعل، متضرر شود. لذا طبق قانون چنانچه کار قابل تجزیه و تقسیم باشد، باید اجرت بخشی از کار که انجام شده به عامل پرداخته شود. اما در صورتی که کار قابل تجزیه نباشد، جاعل باید اجرت المثل را به عامل بپردازد.
در صورتی که جاعل قرارداد را یکطرفه فسخ کند و عامل از آن بی خبر باشد و به انجام کار ادامه دهد، لازم نیست، کل مبلغ ذکر شده در قرارداد، به عامل پرداخت شود و فقط مبلغی برای جبران ضرر و زیانش دریافت خواهد کرد. حالت دیگر زمانی است که در حین اجرای قرارداد یکی از طرفین فوت کند یا مجنون شود که به این حالت انفساخ گویند و طبق آن قرارداد منحل میشود و فقط اجرت بخشی از کار که انجام گرفته پرداخت خواهد شد؛ اما اگر علیرغم تلاش عامل، نتیجه مطلوبی از کار ایجاد نشده باشد، هیچ اجرتی پرداخت نمیشود.
قرارداد جعاله ملکی چیست؟
قراردادی که بواسطه آن ملکی فروخته میشود را عقد جعاله ملکی یا قرارداد جعاله فروش ملک مینامند. بواسطه این قرارداد عامل متعهد میشود برای جاعل صاحب ملک، ملکش را بفروشد. این قرارداد کاملا قانونی است و طرفین ملزم هستند که طبق قانون، بندهای آن را اجرا کرده و تعهدات شان را نسبت به هم ادا کنند.
بر اساس این قرارداد واسطه یا عامل باید به منظور فروش یا اجاره و رهن ملک جاعل، به دنبال شخصی برای این منظور باشد و پس از فروش، رهن یا اجاره رفتن ملک، جاعل، وجه جعل را به عامل پرداخت خواهد کرد.
میتوانید نمونه قرارداد جعاله ملکی را از موسسه حقوقی همراه آرمانی با فرمت word دانلود کنید.
متن قرارداد جعاله فروش ملک
قرارداد جعاله مشارکت در ساخت
قرارداد جعاله مشارکت در ساخت نوعی توافق میان مالک زمین و سازنده است که طی آن، مالک اجازه ساخت بنا بر روی زمین خود را به سازنده میدهد و در مقابل، سهمی از ملک ساختهشده یا مزایای دیگری دریافت میکند. در این قرارداد، سازنده به عنوان جاعل تعهد میکند که عملیات ساختوساز را با مشخصات تعیینشده در قرارداد به انجام برساند. این نوع قرارداد، چارچوب حقوقی روشنی را برای تقسیم وظایف، هزینهها و سود میان طرفین فراهم میکند و باید بر اساس اصول قانونی و با در نظر گرفتن منافع هر دو طرف تنظیم شود.
میتوانید قرارداد مشارکت مدنی در ساخت را از موسسه حقوقی همراه آرمانی با فرمت PDF دانلود کنید.
قرارداد جعاله بانکی چیست؟
از اهداف اصلی در بستن قراردادهای جعاله بانکی، دادن تسهیلات به منظور توسعه فعالیتهای تولیدی و تاسیساتی و همینطور تامین منابع مالی واحدهای خدماتی، عمرانی و تجاری است. اما در نظر قانونگذار بین جعاله بانکی و جعاله در قانون مدنی تفاوتی وجود دارد و آن این است که بانک مجاز به بستن قراردادهای جعاله عام نیست. این ممنوعیت، قراردادهای جعاله بانکی را به قرارداد اجاره اشخاص شیبه میکند و مرز بین این دو را از بین میبرد زیرا فرق مهم جعاله و اجاره اشخاص در این است که طرف عامل در جعاله میتواند، معلوم یا نامعلوم باشد، اما اجیر در قرارداد اجاره اشخاص حتما باید مشخص باشد.

قرارداد جعاله واسطه گری چیست؟
واسطهگر در واقع شخصی است که با ایجاد واسطه بین خریدار و فروشنده باعث ارتباط آنها با هم میشود تا بتوانند معامله را انجام دهند. به عنوان مثال فردی قصد دارد اتومبیل خود را بفروشد و اعلام میکند که هر کس این مال را به بالاترین قیمت بفروشد، مبلغ مشخصی پاداش دریافت خواهد کرد. پس به قراردادی که عامل، شخصی را در آن واسطه میکند تا برای مال وی بهترین خریدار یا فروشنده را پیدا کند، جعاله واسطهگری میگویند. یک ویژگی این نوع عقد جعاله این است که عامل در آن، بهترین حالت را از فروش یا خرید مال خود انتظار دارد؛ لذا زمانی که پیشنهادش را به صورت عمومی اعلام میکند، فضایی رقابتی ایجاد خواهد شد که وجه تمایز این نوع قراردادهاست.
قرارداد جعاله کمیسیون املاک چیست؟
قرارداد جعاله املاک از قراردادهای پرکاربرد امروزی است و با توجه به وضعیت املاک و نیاز دائمی مردم به اجاره یا خرید خانه و زمین، حجم بالایی از مراجعه اشخاص به مشاورین املاک را شاهدیم. مشاوران املاک با ارائه راهنمایی و اطلاعات مفید در زمینه معاملات ملکی، در حفظ زمان و سرمایه مشتری خود سهیم هستند؛ بنابراین باید حقالزحمه یا کمیسیون کار خود را دریافت کنند. اما گاهی مشتری یا خریدار ملک، عقد جعاله املاک را با مشاور املاک امضا کرده و ضمن قرارداد از وی درخواست میکند با توجه به مشخصات ذکر شده در قرارداد، ملکی را مستقیما از فروشنده آن، برای او خریداری کند.
در این بخش میتوانید نمونه قرارداد جعاله کمیسیون املاک را از موسسه حقوقی همراه آرمانی با فرمت word دانلود کنید.
متن نمونه قرارداد کمیسیون فروش
طرف قرارداد (جاعل):آقای…………فرزند…….دارای شماره شناسنامه………..صادره از………..متولد…………..ساکن…………..
طرف دوم قرارداد(عامل): آقای…………..فرزند………دارای شماره شناسنامه…………..صادره از تهران متولد………ساکن……………..
مورد جعاله:عبارت است از پیگیری و انجام کلیه امور اداری مربوط به ملک شماره ثبتی قطعه…………..فرعی……….از اصلی………..و قطعه…………فرعی………..از اصلی…….در اداره کل امور اجرایی کمیسیون ماده صد و همچنین در صورت نیاز در دیگر کمیسیون های داخلی شهرداری منطقه……..به منظور اخذ پایان کار پلاک های ثبتی فوق الذکر شامل:
الف) مساحت……..مترمربع با کاربری مسکونی
ب) مساحت……….مترمربع با کاربری تجاری
و همچنین رفع کلیه تخلفات مربوط به ساختمان مندرج در رای کمیسیون ماده صد شهرداری به شماره………مورخه
تبصره. کلیه پرداخت ها به شهرداری منطقه …….برابر فیش به عهده جاعل بوده و عامل هیچ گونه مسئولیتی درخصوص پرداخت فیش های واریزی نداشته و همچنین رفع کلیه تخلفات رای ماده صد به غیراز توافق تجاری……متر برابر مقررات شهرداری انجام می پذیرد.
مدت قرارداد از تاریخ……………الی……………به مدت ………روز براساس تقویم رایج کشور تعیین گردید.
حق الجعاله:اجرت عامل در انجام مورد جعاله مبلغ…….ریال وجه رایج کشور است که جاعل متعهد گردید آن را به شرح ذیل پرداخت نماید:
۱. مبلغ……..ریال طی یک فقره چک به شماره…….عهده بانک ………به عنوان پیش پرداخت
۲. مبلغ……ریال طی یک فقره چک به شماره……عهده بانک…..به تاریخ……..
۳. مبلغ…….ریال طی یک فقره چک به شماره……….عهده بانک……..که طبق توافق طرفین تا زمان اخذ و ارائه پایانکار توسط عامل به جاعل، نزد داور مرضی الطرفین که مشخصات وی در بند ۴قرارداد مشروحا درج گردیده است به صورت امانت قرار می گیرد که بعد از حصول نتیجه کار و دریافت فیش واریزی شهرداری عامل مستحق دریافت چک بوده وداور مرضی الطرفین چک را به عامل عودت می نماید.
در این بخش میتوانید نمونه قرارداد کمیسیون فروش را از موسسه حقوقی همراه آرمانی با فرمت PDF دانلود کنید.
جمع بندی و سوالات متداول قرارداد جعاله
امروزه قراردادهای مختلفی وجود دارند که افراد یا شرکتها قادرند با استفاده از آنها در ازای ارائه کار یا خدمات خاصی به مشتریان خود، پاداش یا اجرت مشخصی را دریافت کنند. یکی از این قراردادها که در حال حاضر بسیار مورد استفاده قرار میگیرند، انواع قرارداد جعاله است که طی آن فردی به عنوان جاعل ملزم میشود در ازای انجام کاری مشخص توسط جاعل، وجه جعل یا اجرت را به وی پرداخت کند. تجربه سالها بستن قراردادهای جعاله ثابت کرده که چنانچه حجم کار و میزان اجرت از ابتدا مشخص باشد، برای هر دو طرف بسیار بهتر است. قراردادهایی که این دو مورد را لحاظ کرده و با خود دارند، ریسکی نداشته و هر دو طرف از آن راضی خواهند بود.
آیا میتوانیم مانع فسخ قرارداد جعاله شویم؟
بله، میتوان در متن قرارداد فوق به غیرقابل فسخ بودن آن از سمت یکی یا هر دو طرف اشاره کرد.
تعهد به نتیجه در قرارداد جعاله به چه معنا است؟
یعنی عامل زمانی مستحق دریافت پاداش مشخص شده، خواهد بود که وظیفه خود را به صورت تمام و کمال برای جاعل به انجام رسانده باشد.

محدثه رفیعی هستم. پنج سال سابقه تولید محتوا در زمینه مسائل حقوق دارم. در حال حاضر محتواهای یونیک، باکیفیت و مخاطب پسند برای موسسه همراه آرمانی را می نویسم. امیدوارم بتونم در زمینه مسائل حقوقی کمک کنم. خوشحال میشم نظراتتان را در مورد محتواها با من به اشتراک بگذارید.


