امروزه با فراگیر شدن اینترنت و به وجود آمدن فضای مجازی و فرصتهای مختلف شغلی و کسب و کار، فرصت برای حضور کلاهبرداران فراهم شده و موجب شده این افراد بتوانند از طریق روشهای غیرقانونی به هدفهای خود برسند. حتما تا به حال شما نیز راجع به کلاهبرداری از حساب بانکی افراد و از دست رفتن پول افراد با خرید از فروشگاههای تقلبی شنیدهاید. این خبرها حاکی از آن است که باندهای کلاهبرداری اینترنتی در کمین طعمههای خود نشستهاند و باید با بالا بردن اطلاعات خود در مورد کلاهبرداری اینترنتی، آگاهی خود را افزایش دهید تا دچار ضرر و زیان نشوید. در این مقاله به هر آنچه که لازم است در مورد کلاهبرداری اینترنتی بدانید و روش شکایت از کلاهبرداران میپردازیم؛ با ما تا انتهای مقاله از موسسه حقوقی همراه آرمانی باشید.
کلاهبرداری اینترنتی چیست؟
به علت وسعت فضای سایبری و اختلاف در دیدگاه کارشناسان این عرصه، نمیتوان نوعی تعریف دقیق و کامل برای کلاهبرداری اینترنتی ارائه داد. اما به صورت کلی میتوان تعریف زیر را از کلاهبرداری اینترنتی به عنوان یک جرم در فضای آنلاین داشت:
انجام هر عمل خلاف قانونی که توسط کامپیوتر یا سایر دستگاههای قابل اتصال به اینترنت، انجام شود؛ به طوری که موجب آسیب مادی یا معنوی به مردم شود، مصداق بارز کلاهبرداری اینترنتی خواهد بود.
انواع کلاهبرداری اینترنتی کدام است؟
کلاهبرداری اینترنتی دارای انواع مختلفی است. از انواع جرایم اینترنتی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
کلاهبرداری اینترنتی از طریق فیشینگ
یکی از انواع کلاهبرداری اینترنتی که این روزها به دلیل فعال شدن قابلیت رمز پویا، کاهش پیدا کرده است، کلاهبرداری اینترنتی از طریق فیشینگ میباشد. در این نوع جرایم اینترنتی، کلاهبردار با ساختن یک صفحه جعلی پرداخت که دقیقا شبیه به صفحه پرداخت بانکی است، زمینه وارد کردن اطلاعات کارت بانکی افراد را فراهم کرده و با ایجاد یک فروشگاه به شکل آنلاین به فروش محصولاتی میپردازد و به این صورت از افراد کلاهبرداری میکند.
بنابراین هنگامی که شما تصمیم به خرید از سایت دارید، به جای اینکه به صفحه اصلی پرداخت وارد شوید، به صفحه جعلی وارد میشوید و پس از ثبت اطلاعات کارت بانکی، تمامی جزئیات که شامل شماره کارت، رمز دوم و تاریخ انقضاء است در اختیار فرد کلاهبردار قرار میگیرد و این شخص میتواند پولهای حساب را خالی کند.

کلاهبرداری نیجریه ای
یکی دیگر از روشهای کلاهبرداری اینترنتی که در ایران رواج دارد، کلاهبرداری نیجریهای است. در این روش کلاهبرداری، فرد تلاش میکند میکند از هر خلاقیت خود استفاده کرده و با تکنیکهای مختلف افراد را وادار کند تا به حسابش پول واریز کنند. به عنوان مثال اگر در خاطرتان باشد، زمانی رایج بود که یک پیامک به تلفنهای همراه ارسال میشد و در آن فرد ارسالکننده پیام، ادعا میکرد گنجی پیدا کرده و از طریق باز کردن سرکتاب، شماره تلفن شما را پیدا کرده است. پس از آن درخواست واریز پول میکرد تا با شما گنج را شریک شود. البته در سالهای اخیر این نوع کلاهبرداری پیشرفت کرده و روشهای جدیدتری از آن باب شده است.
به عنوان مثال پس از ثبت آگهی در سایت دیوار، ممکن است یک پیامک از شمارهای دریافت کنید که برای ثبت آگهی در این سایت از شما پول درخواست کند؛ در حالی که سایت دیوار هرگز پرداخت بیرون از برنامه نداشته و این نوعی کلاهبرداری اینترنتی محسوب میشود.
مطلب پیشنهادی: جرم اختلاس چیست؟ (مجازات و شرایط آن)
کلاهبرداری اینترنتی و سرقت اطلاعات
متاسفانه برخی کاربران ایرانی، به ویژه افرادی که سن بیشتری دارند، از وب و اینترنت اطلاعات کمی داشته و همین امر موجب سوءاستفاده خیلی از کلاهبرداران میشود و اطلاعات افراد را به روشهای مختلف میدزدند.
به عنوان مثال ممکن است با ساختن یک اپلیکیشن موبایل به همه قسمتهای موبایل شما دسترسی پیدا کنند و پس از آن از طریقی شما را ترغیب کنند که برنامه را نصب کنید و برخی اطلاعات مانند رمز حسابها، تصاویر، رمز اکانتها و شماره کارت را به سرقت ببرند. در ادامه هم با اطلاعات شخصی دزدیده شده از شما یا حساب شما را خالی میکنند و یا از شما برای برای لو ندادن اطلاعاتتان، باج گیری میکنند.

دریافت پول و تحویل ندادن محصول
برخی از کلاهبرداران اینترنتی از روش دریافت پول و عدم تحویل محصول استفاده میکنند و متاسفانه این روش همواره رایج بوده و راهکارهایی مانند رمز پویا هم نتوانستهاند جلوی این کار را بگیرند. در این روش با وارد شدن به یک وب سایت یا پیج اینستاگرامی، محصولی را انتخاب کرده و با پرداخت هزینه خریداری میکنید. اما در نهایت متوجه میشوید محصولی در کار نبوده و هیچ چیز به دست شما نمیرسد! برای پیشگیری از چنین اتفاقی باید اطمینان پیدا کنید که وب سایت مورد نظر شما اینماد داشته باشد و همچنین درگاه پرداختی که به آن هدایت میشوید، درگاه معتبری باشد.
فروش غیر قانونی محصولات دیگران
یکی دیگر از روشهای کلاهبرداری اینترنتی فروش غیر قانونی محصولات دیگران است. در واقع در این روش نه تنها از مشتریان سو استفاده میشود، بلکه از صاحبان محتوا هم کلاهبرداری میشود. به عنوان مثال فردی دورههای آموزشی یک مدرس دیگر را میخرد و پس از آن برای فروش در وب سایت خود قرار میدهد. به این ترتیب کاربران بدون اینکه بدانند، محتوای مورد نظر را خریداری میکنند.
این امر ضمن کلاهبرداری از خریداران، باعث پایمال کردن حقوق صاحب اصلی محتوا هم میشود. زیرا بیشتر سایتهای فعال در حوزه آموزش علاوه بر فروش محصولات، بر روی آنها یک سری خدمات مانند مشاوره هم ارائه میدهند. اما هنگامی که کاربر محصول را از طریق یک وب سایت دیگر میخرد، قطعا نمیتواند از این خدمات به طور کامل بهرهمند شود.
کلاهبرداری اینترنتی چه مجازاتی دارد؟
اینکه دقیقا این نوع کلاهبرداری چه مجازاتی به دنبال دارد، به عواملی مانند نوع کلاهبرداری، میزان مالی که به تصرف درآمده و نهایتا نظر قاضی بستگی دارد. اما بهطور کلی برای مجازات کلاهبرداری موارد زیر در نظر گرفته میشود:
- کلاهبردار باید مال را به صاحب آن برگرداند.
- پس از آن شاید قاضی یک جریمه نقدی هم برای کلاهبردار تعیین کند.
- در نهایت برای برخی از افراد در حدود ۱ تا ۷ سال زندان در نظر گرفته میشود.

نحوه شکایت از کلاهبرداری اینترنتی
برای شکایت از کلاهبرداری اینترنتی، در قدم اول باید از طریق مراجعه به یکی از دفاتر خدمات الکترونیک قضایی، نسبت به ثبت شکایت خود اقدام کنید. برای این کار حتماً باید ثبت نام ثنا انجام دهید و به درستی احراز هویت کرده باشید.
همچنین باید مدارک شناسایی خود مانند کارت ملی و شناسنامه را به همراه داشته باشید. همچنین باید تمامی اسناد و مدارکی که با آن جرم کلاهبرداری را به اثبات میرسانید، به شکایت خود الحاق کنید تا مورد بررسی قرار بگیرد. به عنوان مثال میتوانید از پرینت صفحه سایت فروشگاه متخلف، آدرس و نشانی سایتها و پیجهای کلاهبردار به عنوان مدرک اثبات کلاهبرداری استفاده کنید. در نهایت پس از طی مراحل قانونی در دادگاه به شکایت شما رسیدگی خواهد شد.
برای شکایت از کلاهبرداری اینترنتی به چه وکیلی مراجعه کنیم؟
در مرحله اول برای ثبت شکایت از کلاهبرداری اینترنتی که فرد باید دادخواست و شکوائیهای را تنظیم کند و درخواستی مبنی بر رسیدگی به جریان کلاهبرداری ارائه دهد، میتواند برای این کار از وکلای دادگستری و یا بهترین مشاور حقوقی در تهران کمک بگیرد. در واقع شخصی که مورد کلاهبرداری قرار گرفته این حق را دارد که به وکیل مجرب مراجعه کرده و با کمک گرفتن از تخصص وکیل، در مدت زمان کمتری به نتیجه شکایت خود برسد. از آنجایی که دعاوی کلاهبرداری اینترنتی پیچیده هستند، کمک گرفتن از یک وکیل دادگستری میتواند در طی فرایند بسیار اثربخش باشد. با مراجعه به بهترین وکیل کلاهبرداری در تهران میتوانید با خیال راحت پرونده خود را به او بسپارید و به نتیجه موردنظر خود برسید.
جمع بندی
با فراگیر شدن اینترنت و کسب و کارهای اینترنتی، متاسفانه بسیاری از افراد سود جو به کلاهبرداری اینترنتی روی آوردند و با روشهای مختلف پول افراد را به سرقت بردند. در این مقاله به هر آنچه که باید در مورد کلاهبرداری اینترنتی و انواع روشهای آن میدانستید، اشاره کردیم و روش شکایت از این جرایم را برای شما شرح دادیم. در پایان به یاد داشته باشید که از طریق راهکارهای حفاظت از اطلاعات حساب شخصی خود، دقت به وب سایتها و درگاههای پرداخت، عدم نصب برنامههای مشکوک میتوانید از کلاهبرداری اینترنتی جلوگیری کنید.
سوالات متداول کلاهبرداری اینترنتی
به شکایت کلاهبرداری اینترنتی چه دادگاهی رسیدگی میکند؟
دادخواست فرد برای کلاهبرداری اینترنتی به دادسرای جرایم رایانه ای ارسال میشود و پس از بررسی، حکم نهایی در دادگاه های فعال در حوزه وقوع جرم، صادر میشود.
هزینه شکایت از کلاهبرداری اینترنتی چقدر است؟
هزینه طرح شکایت از کلاهبرداری اینترنتی متغیر بوده و شامل هزینههای ثبت شکایت دعاوی کیفری، ثبت شکایت در دفاتر خدمات قضایی و هزینه ثبت نام ثنا میشود.
سامانه شکایت از کلاهبرداری اینترنتی چیست؟
برای شکایت از کلاهبرداری اینترنتی ابتدا باید در سامانه ثنا عضو شد. همچنین برای شکایت از انواع سایتهای کلاهبرداری اینترنتی از طریق پلیس فتا میتوانید وارد سایت پلیس فتا به نشانی cyberpolice.ir شوید.
مدت زمان رسیدگی به شکایت کلاهبرداری اینترنتی چقدر است؟
پس از ثبت شکایت و صدور دستورات برای انجام تحقیقات حدود ده روز طول میکشد تا تحقیقات لازم انجام شده و گزارش آن به دادسرا تحویل داده شود.

محدثه رفیعی هستم. پنج سال سابقه تولید محتوا در زمینه مسائل حقوق دارم. در حال حاضر محتواهای یونیک، باکیفیت و مخاطب پسند برای موسسه همراه آرمانی را می نویسم. امیدوارم بتونم در زمینه مسائل حقوقی کمک کنم. خوشحال میشم نظراتتان را در مورد محتواها با من به اشتراک بگذارید.


