ضمانت به این معناست که شخصی به عنوان ضامن، متعهد می‌شود از فردی بدهکار ضمانت کند تا او بدهی خود را بپردازد. بنابراین چنانچه فرد بدهکار، دین و بدهی خود را نپردازد، ضامن باید پرداخت آن را به عهده بگیرد. در حال حاضر، عقد ضمانت، یکی از رایج‌ترین عقود در جامعه است که البته بسیار پرریسک نیز می‌باشد و اغلب افراد به علت عواقب نپرداختن بدهی توسط بدهکار اصلی، از قبول ضمانت دیگران خودداری می‌کنند. یکی از انواع ضمانت، ضمانت نامه بانکی است که اغلب برای قراردادهای بزرگ صادر می‌شود و به دلیل اهمیت زیاد، حاوی مندرجات و مقررات خاصی نیز هستند. در ادامه این مقاله از موسسه حقوقی همراه آرمانی درباره ضمانت نامه بانکی، انواع و کاربردهای آن شرح خواهیم داد.
ضمانت نامه بانکی چیست؟
در برخی موارد، صاحبان حساب در بانک‌ها، قراردادی با یک شخص ثالث منعقد می‌کنند که برای آن نیاز به دادن ضمانت دارند. از این رو با توجه به اعتبار خود در بانک، از آن تقاضای صدور ضمانت نامه بانکی می‌کنند تا چنانچه به تعهدات خود در برابر طرف قرارداد عمل نکردند، طرف مقابل بتواند با کمک این ضمانت نامه، مبلغ مندرج در آن را از بانک نقد کنند. انواع ضمانت نامه بانکی شامل ضمانتنامه حسن انجام کار، ضمانتنامه گمرکی، ضمانتنامه تعهد پرداخت، ضمانتنامه پیش پرداخت و ضمانتنامه کسور وجه الضمان هستند.
ویژگی های ضمانت نامه بانکی چیست؟
ویژگی‌های ضمانتنامه بانکی شامل موارد زیر است:
- در واقع این ضمانت نامه، نوعی تعهد غیر قابل برگشت است بدین معنا که بانک ضامن بعد از تعهد و قبول آن، نمی‌تواند از تعهد خود سر باز زند.
- دیگر اینکه ضمانتنامه بانکی متفاوت از قرارداد پایه است و تنها در صورت طلب کردن وجه الضمان از سمت فرد ذینفع، قابل پرداخت است.
- ویژگی دیگر این نوع ضمانت نامه این است که غیر قابل انتقال می‌باشد و طرف ذینفع نمی‌تواند آن را به فرد دیگری انتقال بدهد.
کاربردهای ضمانت نامه بانکی چیست؟
ضمانت نامه‌های بانکی کاربردهای مختلفی دارند که عبارتند از:
برای خروج از کشور
افراد مشمول نظام وظیفه چنانچه قصد خروج از کشور را داشته باشند باید ضمانتنامه بانکی تهیه کنند که این ضمانت نامه به نفع معاونت سازمان نظام وظیفه عمومی نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران صادر خواهد شد. برای درخواست آن لازم است در سایت Services.epolice.ir واریز وجه انجام شود.
برای دریافت وام
اگر فردی قصد گرفتن وام داشته باشد، برای ضمانت بازپرداخت آن به ذینفع، ضمانتنامه بانکی برای وام، امضا و تحویل داده می‌شود. این نوع ضمانتنامه بوسیله بانک‌های کشور به نفع دستگاه‌های اجرایی یا بانک‌های دیگر صادر می‌شود و یکی از شرایط صدور آن این است که فرد وام گیرنده باید از نظر احتمال پرداخت وجه وام، از طرف بانک مرکزی تایید شود.
برای شرکت در مناقصه
اغلب شرکت‌ها برای تضمین اعتبار خود در مناقصات، اسنادی ارائه می‌کنند که یکی از آن‌ها ضمانت نامه بانکی شرکت در مناقصه است. این ضمانتنامه تنها برای مدت برگزاری مناقصه صادر شده و مدت زمان محدودی داشته و قابل تمدید نیست.
برای وثیقه دادگاه
این نوع ضمانت نامه که در گروه ضمانت نامه تعهد پرداخت قرار دارد، در دادگاه و ضمن درخواست ضمانت خواه به نفع مراجع قضایی به جهت دعاوی مطرح شده در دادگستری و توسط بانک صادر می‌شود و به امضای طرف خواهان ضمانت رسیده و به دادگاه تحویل داده می‌شود.
برای دریافت ویزای شینگن
افرادی که قصد سفر یا مهاجرت به کشورهای عضو شینگن (انگلیس، کانادا، آمریکا، سوئیس و…) را دارند، علاوه بر پاسپورت و ویزا، به ضمانت نامه بانکی برای ویزای شینگن نیز نیاز دارند. برای دریافت این ضمانت نامه باید در محل سفارت مورد نظر مدارک لازم را تکمیل کنند.
مشاوره و تماس با بهترین وکیل دعاوی بانکی در موسسه حقوقی همراه آرمانی
ضمانت نامه بانکی شامل چه اطلاعاتی است؟
اطلاعات لازم برای وارد کردن در ضمانت نامه‌های بانکی را تحت عنوان ارکان ضمانت نامه می‌خوانند که عبارتند از:
- اطلاعات ضامن
- اطلاعات خواهان ضمانت
- اطلاعات ذینفع ضمانت نامه
- موضوع ضمانت نامه
- تاریخ سررسید ضمانت نامه
- مبلغ وجه الضمان
شرایط صدور ضمانت نامه توسط بانک چیست؟
برای صدور ضمانت نامه بانکی احراز یکسری شرایط الزامی است که شامل موارد زیر هستند:
- سپردن وثیقه مورد نظر بانک که این وثیقه می‌تواند طلا، اسناد، اوراق قرضه دولتی، سفته، اموال غیر منقول، تضمین بانک یا موسسات غیر بانکی خارجی و… باشد. در مواردی بانک ترکیبی از وثیقه‌ها را در نظر می‌گیرد تا چنانچه خواهان ضمانت موفق به تامین یکی نشد، بتواند مورد دیگر را تهیه و نزد بانک به وثیقه بگذارد. پس تعیین نوع وثیقه بر عهده بانک است.
- پذیرفته‌شدن در اعتبار سنجی بانک که برای این مورد تایید عدم داشتن چک برگشتی، عدم داشتن اقساط معوقه تسهیلات بانکی، عدم داشتن سابقه ورشکستگی و غیره الزامی است.
مطلب پیشنهادی: روش استعلام چک برگشتی
هزینه صدور ضمانت نامه بانکی چقدر است؟
هزینه‌های دریافت یک ضمانتنامه بانکی، شامل موارد زیر است:
- هزینه کارمزد استعلام از سامانه شرکت مشاوره رتبه‌‌بندی ایران جهت اعتبار سنجی متقاضی ضمانتنامه.
- ۱۰۰۰ تومان هزینه باطل کردن تمبر فرم تعهدنامه از اشخاص حقوقی.
- هزینه کارشناسی وثیقه‌های غیر منقول توسط کارشناس که مبلغ آن را علی الحساب بانک مشخص می‌کند.
- هزینه کارمزد صدور ضمانتنامه که حداقل ۵۰ هزار تومان است و با توجه به انواع ضمانت نامه، متغیر خواهد بود.
- ۱۰۰۰ تومان هزینه باطل کردن تمبر قرارداد صدور ضمانتنامه.
- ۱۰۰۰ تومان هزینه باطل کردن تمبر و الصاق آن روی نسخه اول ضمانتنامه.
- هزینه تمبر مالیاتی.
دریافت ضمانت نامه بانکی با سفته
دریافت ضمانتنامه بانکی با ارائه سفته، یکی از روش‌های رایج برای تضمین اجرای تعهدات مالی است. در این روش، متقاضی ضمانتنامه، سفته‌ای را به بانک ارائه می‌دهد که به عنوان وثیقه برای صدور ضمانتنامه در نظر گرفته می‌شود. در صورت عدم انجام تعهدات توسط متقاضی، بانک می‌تواند با استناد به سفته، مبلغ ضمانتنامه را از متقاضی مطالبه کند.
مزایای استفاده از سفته به عنوان وثیقه برای دریافت ضمانتنامه بانکی شامل سرعت در صدور ضمانتنامه، کاهش هزینه‌های مربوط به وثیقه‌گذاری و سهولت در انجام مراحل اداری است. همچنین، سفته به عنوان یک ابزار مالی شناخته شده و قابل استناد در نظام حقوقی کشور محسوب می‌شود. با این حال، لازم به ذکر است که شرایط و ضوابط صدور ضمانتنامه بانکی با سفته ممکن است بسته به نوع ضمانتنامه، بانک و قوانین و مقررات حاکم بر آن متفاوت باشد. بنابراین، قبل از اقدام به دریافت ضمانتنامه بانکی با سفته، بهتر است با کارشناسان بانک مشورت کرده و از شرایط و مدارک مورد نیاز به طور کامل آگاه شوید.
جمع بندی و سوالات ضمانت نامه بانکی
ضمانت نامه بانکی در واقع حکم یک سند تجاری را دارد که کارفرمایان و منعقدکنندگان قراردادهای بزرگ، برای تضمین تعهدات خود از آن استفاده می‌کنند. این نوع ضمانت نامه دارای کاربردهای مختلفی است که در مقاله فوق به آن‌ها اشاره کردیم و افراد با توجه به شرایط خود می‌توانند از بانک ضمانت نامه مورد نظر خود را با سپردن وثیقه لازم دریافت کنند. امیدواریم با مطالعه این مقاله به پاسخ سؤالات خود در این باره دست یافته باشید.
- مدت زمانی که ضمانت نامه بانکی اعتبار دارد چقدر است؟
مدت اعتبار ضمانتنامه بانکی معمولا یک سال از تاریخ صدور آن است که البته در مواردی این مهلت، قابل تمدید کردن است جز در مواردی که طرفین قرارداد، بین خودشان توافق برای مدت کمتری را کرده باشند. تمدید اعتبار ضمانتنامه بانکی با درخواست ذینفع، ممکن خواهد بود. لازم به ذکر است چنانچه متعهد یا ضمانتخواه، به تعهدات خود در موعد مقرر و به درستی عمل کند، ضمانتنامه بانکی، خودبخود از درجه اعتبار، ساقط می‌شود.
- ضمانت نامه بانکی چگونه باطل می شود؟
ضمانتنامه بانکی با رسیدن تاریخ انقضای آن، باطل و از درجه اعتبار ساقط خواهد شد. لذا ذینفع آن باید تا قبل از تاریخ سررسید ضمانت نامه، برای درخواست وجه ضمان یا درخواست تمدید آن اقدام کند، در غیر اینصورت ضمانتنامه باطل خواهد شد.
- چه وثیقه هایی برای ضمانت نامه بانکی قابل قبول است؟
همانطور که اشاره کردیم وثیقه‌های مورد نظر بانک شامل طلا، اسناد، سفته، اوراق قرضه دولتی، اموال غیر منقول، ضمانت بانک یا موسسات غیر بانکی خارجی و مواردی از این قبیل است.
چگونه ضمانت نامه بانکی بگیریم؟
برای گرفتن این ضمانت نامه باید ضمانتخواه حساب بانکی داشته باشد، اعتبار سنجی انجام داده باشد، قرارداد پایه بین ضمانتخواه و ذینفع واقعی باشد، وثیقه و تضمینات لازم را تامین کرده باشد.
نحوه ابطال ضمانت نامه بانکی چگونه است؟
برای ابطال یک ضمانتنامه، ضامن یا ذینفع باید ابتدا درخواست کتبی با دلایل و مستندات لازم را ارائه کند. سپس ضمانتنامه باید به انقضای تاریخ سررسید خود برسد، و در نهایت باید اطمینان حاصل شود که شرایط خاص و مقرر در آن ارضا شده باشد. این مراحل لازم هستند تا ضمانتنامه ابطال شود.
محدثه رفیعی هستم. پنج سال سابقه تولید محتوا در زمینه مسائل حقوق دارم. در حال حاضر محتواهای یونیک، باکیفیت و مخاطب پسند برای موسسه همراه آرمانی را می نویسم. امیدوارم بتونم در زمینه مسائل حقوقی کمک کنم. خوشحال میشم نظراتتان را در مورد محتواها با من به اشتراک بگذارید.